KUBA JAŁOSZYŃSKI
5 marca 1975 roku, późnym wieczorem u wybrzeża niedaleko Tel Awiwu. Na Morzu Śródziemnym, pływa stary pordzewiały frachtowiec [1] . Ośmiu mężczyzn, przez nikogo nie zauważonych, ładowało plecaki do dwóch gumowych łodzi (pontonów) znajdujących się na pokładzie statku. Znajdowała się w nich broń, amunicja, granaty i materiały wybuchowe. Osobnicy ci byli terrorystami z komanda Abu Yusef – nazwanego tak od nazwiska zabitego lidera Czarnego Września. Dowództwo terrorystów, znajdujące się w Bejrucie miało nadzieję, organizując tą akcję, na ogromny sukces militarny i polityczny w walce przeciwko Izraelowi.
O godzinie 23.15 łodzie zostały opuszczone na wodę i popłynęły w kierunku brzegu. Tej zimowej nocy plaża w Tel Awiwie była pusta, a miasto było wyludnione. Terroryści skradali się wzdłuż ciemnych uliczek miasta wypatrując celu, który mogliby zaatakować. Mieli dokonać spektakularnej akcji, dlatego też rozważali ostrzelanie i obrzucanie granatami mieszkań w Tel Awiwie, bądź wrzucenie kilku granatów do sali kina przed zakończeniem seansu. Nie udało im się wziąć zakładnika, jednego z uczestników przyjęcia, który akurat wyszedł z niego do toalety. W końcu jako obiekt ataku wybrali, znajdujący się przy ulicy Guela 5, hotel SAVOY. Weszli do holu oddając serię strzałów w kierunku recepcjonistki zabijając ją na miejscu. Zabarykadowali wejście i zaczęli biegać po czterech piętrach hotelu wyprowadzając z pokoi wszystkie osoby, biorąc je za zakładników. Odgłos wystrzałów zaalarmował patrolujący te okolice nieoznakowany radiowóz policji. Policjanci powiadomili centralę o wydarzeniu, w ciągu kilku minut cały rejon wokół hotelu został zablokowany. Strzały obudziły okolicznych mieszkańców. Jeden z nich, żołnierz przebywający na urlopie – Moshe Deutshman, z pistoletem w ręku wybiegł na ulicę. Zaczął strzelać w kierunku terrorystów, jednak ci, oddając serię z broni maszynowej w jego stronę, śmiertelnie go ranili.
Wokół hotelu SAVOY stworzono szczelny pierścień. Na miejsce przybyli dowódcy wojskowi. Utworzono sztab kryzysowy. Sytuacja, jak zwykle w takich chwilach, była poważna. Od rozwoju wypadków zależał los ówczesnego izraelskiego rządu – premierem był wówczas Icchak Rabin, a także obrazu Izraela w oczach całego świata. Wydano polecenie o ewakuacji mieszkańców z domów w sąsiedztwie hotelu. Dowództwo Sayret Mat’kal otrzymało rozkaz przygotowania operacji ratunkowej – uwolnienia zakładników przetrzymywanych w budynku. Stanowisko władz było jednoznaczne: żadnych negocjacji z terrorystami, żadnych ustępstw. Rozmowy mają jedynie przygotować pole do niespodziewanego ataku, tak aby ewentualna liczba ofiar była jak najmniejsza. Dwa szpitale w Tel Awiwie pozostawały w gotowości na przyjęcie ewentualnych ofiar rozwiązania siłowego.
Całość przygotowań do operacji i bezpośrednie dowodzenie żołnierzami Syeret Mat’kal powierzono dowódcy tego pododdziału – pułkownikowi Uzi Yairiemu. Żądania terrorystów były bardzo skromne, jak na rozmiar zamachu. Domagali się uwolnienia dziesięciu terrorystów palestyńskich i bezpiecznego powrotu do Damaszku. Samo przeprowadzenie akcji było dla nich nagrodą samą w sobie. Ustalono, że przetrzymują nie więcej jak dziesięciu zakładników, co niewątpliwie miało wpływ na ewentualną liczbę ofiar podczas szturmu komandosów.
Podczas gdy negocjatorzy utwierdzali terrorystów, że ich żądania zostaną spełnione, żołnierze przygotowali plan działania. Przewidywał on atak z zastosowaniem elementów odwracających uwagę – wysadzeniem drzwi wejściowych do hotelu materiałem wybuchowym. Całość operacji obliczono na kilka minut. Premier Rabin zaakceptował plan, zastrzegając jednak, że atak ma nastąpić o świcie, zanim obywatele Izraela pójdą do pracy.
Wczesnym rankiem policjanci i żołnierze, tworzący pierścień wewnętrzny wokół hotelu, zajęli dogodne pozycje strzeleckie. Mieli oni za zadanie osłonić ogniem ze swej broni atakujących komandosów, gdyby wymagała tego sytuacja. O godzinie 5.12, 6 marca, pułkownik Yairi zmierzał ze swoimi żołnierzami na pozycję do ataku. Wybuch materiału wybuchowego utorował komandosom wejście do środka hotelu. Eksplozja zabiła trzech terrorystów. Żołnierze pobiegli w kierunku garderoby, gdzie byli przetrzymywani zakładnicy. Terroryści, orientując się w sytuacji, zdetonowali dużą ilość materiału wybuchowego, która znajdowała się na piętrze, nad sprawdzającymi kolejne pomieszczenia w poszukiwaniu terrorystów i zakładników komandosami. Część hotelu złożyła się jak ‘domek z kart’. Wśród gruzu i dębowych bali słychać było odgłos wystrzałów dobiegający z różnych kierunków. Wybuch nie powstrzymał szturmu. Komandosi nadal kontynuowali atak, przeszukując pomieszczenie po pomieszczeniu likwidując kolejnych terrorystów. Po chwili zastrzelony został młody przywódca terrorystycznego komanda, który usiłował razić ogniem żołnierzy z Sayret Mat’kal, chroniąc się za drzwiami jednego z pokoi. Pułkownik Yairi posuwał się do przodu, wraz ze swoimi żołnierzami. Podczas wejścia do jednego z pomieszczeń otrzymał postrzał w głowę i szyję. Godzinę później zmarł na stole operacyjnym szpitala Ichilov w Tel Awiwie. O godzinie 6.00 atak na hotel SAVOY był już historią. Podczas szturmu śmierć poniosło jedenastu Izraelczyków, w tym trzech żołnierzy Syeret Mat’kal, dwudziestu zostało rannych. Z ośmiu terrorystów, siedmiu zginęło. Jednego, który przeżył, wydobyto spod gruzów hotelu kilka godzin po zakończeniu działań, kiedy to policyjni pirotechnicy sprawdzali rumowisko, szukając pozostawionych przez terrorystów bomb.
Pułkownik Uzi Yairi, miał trzydzieści dziewięć lat, był ojcem pięciorga dzieci. Podczas pogrzebu jego trumnę niosło sześciu pułkowników. Nie była to ostatnia ofiara izraelskich sił specjalnych, poległa w walce z terroryzmem.
Operacja dostarczyła kolejnych doświadczeń w taktyce przeprowadzania przez jednostki specjalne operacji ratunkowych w celu odbicia przetrzymywanych zakładników. Tym razem kosztowało to życie kilku istnień ludzkich.
Opracował: dr hab. Kuba Jałoszyński, specjalista w zakresie przeciwdziałania i walki z terroryzmem.
____________________
1. S. M. Kataz, The Elite, New York 1992, s. s. 179 – 184.
Tekst jest fragmentem książki pt. „Terroryzm antyizraelski”, Wydawnictwo AON, Warszawa 2001.
|
